Povežite se s nama

Crna Gora

Zašto progone Adnana Čirgića i Aleksandra Radomana?

Objavljeno

dana

Zašto progone Adnana Čirgića i Aleksandra Radomana?

Najnovije Vijesti iz Crne Gore, izvor portal: Aktuelno.me


piše: Boban Batrićević

U svom izuzetnom članku o Miroslavu Krleži i hrvatskoj istoriografiji Ivo Goldstein nam donosi nekoliko zanimljivih piščevih osvrta o poimanju istorije. On piše da Krleža za istoriju kaže: „Historija je ‘pratilica ljudskih slabosti, već po zakonu podmitljivosti spremna je da laže kad god joj se ukaže prilika: a prilike nisu rijetke’, a na retoričko pitanje ‘da li je ona magistra vitae?’ odgovara: ‘tko bi to znao? Bludnica u svakom slučaju više nego učiteljica’.“

Nešto lošiju i siroviju poentu od Krležine nalazimo u vicu omiljenom kod studenata istorije – istorija je silovana učiteljica života. Jedna freška odluka Višega suda u Podgorici koju na prvu kvalifikujem kao „silovanje prava“ podśetila me je na sve izazove zanata rekonstrukcije prošlog pred ostrašćenim napasnicima. Počeću ličnim śećanjem.

Advertisement

Jeseni 2008. godine dok sam kao student druge godine boravio u Nacionalnoj biblioteci na Cetinju i pregledao literaturu za jedan seminarski rad imao sam sreću upoznati tada mlade i perspektivne istraživače, sad afirmisane naučnike i intelektualce Adnana Čirgića i Aleksandra Radomana. Śećam se odlično našega prvog razgovora. Rekli su mi da priređuju i pripremaju za štampu zaboravljeni i potpuno zapostavljeni roman „Despa“ Nikole I Petrovića-Njegoša, koji se čuva u Arhivsko-bibliotečkom odjeljenju Narodnoga muzeja Crne Gore. Tada sam prvi put i čuo za „Despu“, zato sam vjerovatno i tako detaljno zapamtio susret. Nekoliko mjeseci kasnije zahvaljujući predanome radu Čirgića i Radomana, „Despa“ je prvi put izašla iz štampe. Kako su zbog toga posla nagrađeni i kako im se zahvalilo na tome poduhvatu što su otrgli od zaborava djelo potonjeg crnogorskoga suverena, saznao sam nekolike godine kasnije, tokom našega prvog narednog susreta.

Što se desilo?

Sažeta retrospekcija izgleda ovako:

Advertisement

Koncem 2008. Čirgić i Radoman dobijaju CIP kod za preiređenu „Despu“ i šalju je u štampu.

Januara 2009. „Despa“ je pred čitaocima. Izdavači su Matica crnogorska i Institut za crnogorski i jezikoslovlje „Vojislav P. Nikčević“.

Marta 2009. u organizaciji Matice crnogorske održana promocija „Despe“.

Advertisement

Potom se u slijed događaja miješaju „mračne sile“.

Šestoga aprila 2009. (eto i simbolički datum katastrofe iz 1941) u izdanju osvjedočenih negatora postojanja crnogorske kulture i jezika Oktoiha i Svetigore a putem dnevnoga lista „Dan“ koji je 1998. osnovan kao glavno glasilo miloševićevske politike u Crnoj Gori, distribuira se roman „Despa“ naznačen kao „prvo izdanje“. Dakle, isti roman, isti naslov, isti autor, ali drugi priređivači: pop Crkve Srbije Predrag Šćepanović (zadnja korica) i Vesna Todorović (prednja korica), sestra Radomira Nikčevića, popa iste crkve. Znajući koliko proces raščitavanja zaboravljenoga i oštećenoga djela zahtijeva posla i boravka u Arhivsko-bibliotečkom odjeljenju đe se rukopis „Despe“ čuva, Čirgić i Radoman su kao savjesni istraživači zatražili evidenciju korisnika u Narodnome muzeju i utvrdili da se imena Šćepanovića i Todorovićeve ne nalaze na spisku korisnika, što znači da isti nijesu imali uvid u rukopis. Slijed daljih događaja neodoljivo podśeća na Kafkin „Proces“:

Čirgić i Radoman kao priređivači te Matica crnogorska i ICJJ kao izdavači podnose tužbu Osnovnom sudu.

Advertisement

Sudski postupci se otežu. U sporu se smjenjuje nekoliko sudija. Jedna od sutkinja prema riječima tužilačke strane obavezno prilikom zakazivanja ročišta pazi da ne zakaže datum na koji pada crveno slovo po crkovnome kalendaru.

Tuženi zahtijevaju vještačenje. Sud angažuje sudskoga vještaka da utvrdi da li se radi o istome rukopisu. Ko je vještak? Miodrag Jovanović. Ko je Jovanović? Jedna od perjanica protivnika postojanja crnogorskoga jezika i osoba bliska Crkvi Srbije.

Čirgić i Radoman upozoravaju Sud da mišljenje vještaka ne može biti objektivno zbog svega navedenog uz istcanje činjenice da su u ličnom nezboru s Jovanovićem. Sud odbija prijedlog. Jovanović vještači.

Advertisement

Vještak Jovanović „objektivno“, kao da istovremeno gleda u plećku od slona i plećku od mačke, utvrđuje da su roman „Despa“ Nikole I Petrovića-Njegoša i roman „Despa“ Nikole I Petrovića-Njegoša dva različita književna djela!

Sud prihvata nalaz i dominantno pod uticajem vještačenja donosi prvu presudu.

Sve to mora na Viši sud. Viši sud obara presudu. Da ne zamaramo činjenicama koje su slične prethodnima, sve to opet ide na nižu instancu, da bi poslije skoro 13 godina od prvog ročišta pred Osnovnim sudom, prije nedavno Viši sud potvrdio drugu presudu Osnovnog: Čirgić, Radoman i izdavači dužni su platiti na ime sudskih troškova preko 42.000 (slovima: četrdeset dvije hiljade) eura!

Advertisement

Krležina bludnica

Ubuđala opaska da istoriju pišu pobjednici kad se uzme u obzir navedeni slučaj doslovno se rascvjetava. Na stranu to što je čitav sudski postupak pomalo ličio na neku mješavinu zasijedanja Svetoga sinoda i četničkih ratnih sudova iz Drugoga svjetskoga rata, što su kroz njega šetale crkovne veze i crvena slova, brade i mantije te vještaci-mađioničari, on nam u potpunosti ogoljava stanje u crnogorskome društvu posljednih deceniju i po. A to je – nedodirljivost Crkve Srbije i njoj bliskih organizacija i pojedinaca. Ko gođ se suprotstavio njenome konceptu Crne Gore, njenoga identiteta i kulture, taj prolazi kao Čirgić i Radoman. Sistem koji je Crkva Srbije gradila u ovoj državi dolaskom nove vlasti postao je recept za uređenje zemlje. Pa pobjednik više ne piše istoriju no kroji i budućnost. Sve ono što je srpskoj crkvi tokom vladavine „bezbožničkoga režima DPS-a“ prolazilo ispod radara sada je postala zvanična doktrina. Zato je moguće da i institucija Suda koja bi po pojmu trebala biti nedodirljiva bude nagrižena pa da 2008. godina bude mlađa od 2009, da kralj Nikola pod istim imenom objavi dva različita romana, da čitav izbor ljudi koji učestvuju u procesu kao „objektivni“ bude i te kako probran u korist jedne strane. I da oni koji su ušli u istoriju crnogorskoga priređavanja kao prvi priređivači i promoteri zaboravljenoga djela Nikole I Petrovića-Njegoša budu kažnjeni.

Naša dužnost

Advertisement

Sva slobodomisleća crnogorska javnost dužna je stati uz Čirgića i Radomana. Oni se progone zato što ne pristaju na kolaboraciju s onima koji doslovno Crnu Goru daju u prćiju Beogradu kao dar za svoju izdaju. Progone se zato što ne dozvoljavaju silovanje crnogorske istorije i osporavanje crnogorskoga jezika, književnosti i kulture. A najviše zato što se njihovi kritički tekstovi doživljavaju kao opasni po novouvedeni klerikalni sistem koji zavodi sheme i kanone u mišljenju i nabija kacigu na svaku glavu, dok sve suprotno proglašava za jeres. Njih dvojica su personifikacija Fakulteta za crnogorski jezik i književnost, institucije koja sija u crnogorskome mantijaškom crnilu. Na kraju, progone se zato što nijesu uzeli metodu nojeva i zabili glave u pustaru kao što to radi većina crnogorskih intelektualaca ne bi li sačuvala pozicije koje je imala prije „oslobođenja“.

Kao njihov prijatelj, reći ću – nema boljih. Kao njihov kolega, reći ću – bez njih je savremena montenegristika nezamisliva. Ono što su Lisijen Fevr i Mark Blok radili za francusku istoriografiju, to njih dvojica rade za savremenu montenegristiku. A na pitanje kakvi su kao ljudi – to vi sigurno dobro znate jer nema građanskoga skupa i protesta za odbranu Crne Gore koji nijesu pośetili niti ijedne žrtve progona nove vlasti koju nijesu podržali. Najbolje među nama ne smijemo puštati ni po koju cijenu. Onako kako su oni za svakoga od nas bili tu, red je da sad mi budemo uz njih. Znajući da je istina na njihovoj strani, ići ćemo pred Sud u Strazburu. Tamo sigurno neće gledati kad je crveno slovo niti će moći podvaljivati „dokaze“ koje su ovđe prostirali kao čarobne ćilime.



Aktuelno
Advertisement
Vaše mišljenje? Ostavite komentar

Ostavite komentar

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Neophodna polja su označena *

Crna Gora

Za sufinansiranje sportskih organizacija u Opštini Bar za 2022. opredjeljeno 85.000 eura, raspisan Javni konkurs

Objavljeno

dana

Autor

Za sufinansiranje sportskih organizacija u Opštini Bar za 2022. opredjeljeno 85.000 eura, raspisan Javni konkurs

Najnovije Vijesti iz Crne Gore, izvor portal: Aktuelno.me


Opština Bar, odnosno Sekretarijat za kulturu, sport i mlade raspisao je Javni konkurs za sufinansiranje programa rada sportskih organizacija za 2022.godinu. Budžetom Opštine predviđena su sredstva u iznosu od 85.000 eura za sufinansiranje sportskih organizacija.

Pravo učešća na konkursu imaju sportski klubovi, koji su registrovani na teritoriji opštine Bar, nakon godine dana od dana osnivanja sportskog kluba, a takmiče se u sportu koji je regulisan jedinstvenim sistemom takmičenja u okviru nadležnog nacionalnog saveza. Pravo učešća imaju i sportsko rekreativna društva, sportske organizacije lica sa invaliditetom, školska i studentska sportska društva sa teritorije Opštine Bar, nakon godine dana od dana osnivanja u skladu sa Zakonom o sportu.

Pored ovih uslova, pravo na sufinansiranje programa rada ima sportska organizacija koja je upisana u Registar sportskih organizacija Ministarstva, ima sjedište na teritoriji opštine Bar najmanje godinu dana od dana osnivanja, učestvuje u redovnom sistemu takmičenja koja organizuje nacionalni sportski savez Crne Gore u određenoj sportskoj disciplini sa izuzetkom za sportsko rekreativna društva i školska i studentska sportska društva, zatim da ima angažovanog stručnjaka koji ima zakonom predviđene kvalifikacije za rad u sportu, obezbijeđen prostor za obavljanje svoje djelatnosti, da nema blokadu poslovnog računa i poreske dugove i je do kraja tekuće kalendarske godine, organu lokalne uprave nadležnom za sport dostavio finansijski izvještaj o utrošku dodijeljenih sredstava iz budžeta Opštine Bar za prethodnu godinu.

Advertisement

Kriterijumi za vrednovanje prilikom dodjele sredstava biće masovnost, tradicija postojanja kluba, organizacija državnih i međunarodnih takmičenja, bodovanje ekipnih sportova, bodovanje pojedinačnih uspjeha i bodovanje ostvarenog uspjeha reprezentativaca na međunarodnim takmičenjima u ekipnim i pojedinačnim sportovima.

Prijavu na Konkurs podnosi ovlašćeno lice sportske organizacije na propisanom obrascu koji se može preuzeti na web sajtu Opštine www.bar.me ili na šalteru Građanskog biroa. Prijavu sa neophodnom dokumentacijom potrebno je dostaviti u zatvorenoj koverti sa naznakom: Sekretarijat za kulturu,sport i mlade – JAVNI KONKURS za sufinasiranje programa rada sportskih organizacija za 2022. godinu”, neposredno na šalteru Građanskog biroa ili putem pošte na adresu “Opština Bar, Bulevar Revolucije br.1. Bar”. Rok za podnošenje prijave na konkurs je 15 dana od dana objavljivanja.

Dodatna obavještenja mogu se dobiti u Sekretarijatu za kulturu,sport i mlade, kancelarija br.203 u periodu od 11.00h do 13.00h ili na telefon 030/301-483.​

Advertisement



Aktuelno
Nastavite čitati

Crna Gora

Udruženja iz Luksemburga doniralo 3.000 eura za 100 ugroženih porodica u Baru

Objavljeno

dana

Autor

Udruženja iz Luksemburga doniralo 3.000 eura za 100 ugroženih porodica u Baru

Najnovije Vijesti iz Crne Gore, izvor portal: Aktuelno.me


Udruženje „Luksemburg-Crna Gora“ u saradnji sa humanitarnom organizacijom „Charity Challenge Luxembourg” iz Luksemburga uz posredstvo Uprave za saradnju sa dijasporom-iseljenicima, donirali su novčana sredstva u iznosu od 3.000 eura Crvenom krstu Bar, za nabavku paketa osnovnih životnih namirnica za 100 ugroženih porodica.

Crveni krst Bar posebnu zahvalnost iskazao je predsjednici udruženja dr Kristiane Kiffer i počasnom predsjedniku gospodinu Ismetu Muhoviću koji su i u prethodnom periodu pomagali ugroženom stanovništvu u Crnoj Gori kao i svim volonterima iz organizacije „Charity Challenge Luxembourg“ koji su izrazili svoju dobru volju da pomognu ovoj akciji.

Udruženja iz Luksemburga doniralo 3.000 eura za 100 ugroženih porodica u Baru
Udruženja iz Luksemburga doniralo 3.000 eura za 100 ugroženih porodica u Baru

“Kiffer i Muhović izrazili su posebno interesovanje da i dalje nastave da pružaju podršku organizacijama u Crnoj Gori usmjerenim na dobrobit naših građana, kao i da učestvuju u obnovi seoskog doma Crvenog krsta u Baru, čiji bi kapaciteti bili dostupni penzionerima iz Luksemburga tokom cijele godine i na taj način doprinesu prvenstveno jačanju humanitarne, kulturne, zdravstveno-socijalne saradnje i građenje još čvršćih veza sa svojom maticom”, zaključuje se u saopštenju.



Aktuelno
Advertisement
Nastavite čitati

Crna Gora

Cetinje: Za unaprjeđenje komunalne infrastrukture 77.000 eura

Objavljeno

dana

Autor

Cetinje: Za unaprjeđenje komunalne infrastrukture 77.000 eura

Najnovije Vijesti iz Crne Gore, izvor portal: Aktuelno.me


Za unaprjeđenje komunalne infrastrukture, Prijestonica Cetinje obezbijedila je opremu vrijednu gotovo 77.000 eura.

Nabavljeno je devet novih polupodzemnih kontejnera, čija je vrijednost oko 35.000 eura, a kupljena je i dizalica za podizanje polupodzemnih kontejnera koja je koštala 42.000 eura.

Oprema je isporučena i data na raspolaganje lokalnom Komunalnom preduzeću.

Advertisement

“Jedan kontejner je već postavljen u Jabučkoj ulici, koja je rekonstruisana krajem prošle godine dok će preostalih osam biti postavljeno u većim gradskim naseljima: Švedsko naselje, IV jul i u ulicama Baja Pivljanina i X crnogorska. Postavljanje preostalih polupodzemnih kontejnera za komunalni otpad, čija je zapremina 3 metra kubna sa nožnom pedalom, biće završeno čim vremenski uslovi dozvole”, saopšteno je iz Prijestonice Cetinje.

U Prijestonici ističu da će postavljanje polupodzemnih kontejnera doprinijeti većem komunalnom redu i ljepšem izgledu grada.

Takođe, odlaganje otpada u polupodzemne kontejnere može se smatrati ekološki prihvatljivijim, a smanjuje se i prostor koji su do sada zauzimali obični, nadzemni kontejneri.

Advertisement

“Cilj lokalne samouprave jeste da grad bude uredan i čist, čemu u kontinuitetu doprinose lokalna preduzeća, a nabavka ove opreme samo je još jedan u nizu napora lokalne samouprave da unaprijedi kvalitet usluga u Prijestonici”, zaključili su u saopštenju.



Aktuelno
Advertisement
Nastavite čitati

Najčitanije